Plenerowa wystawa rzeźb METAMORFOZY

Kolekcja Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku stanowi reprezentację dorobku artystycznego twórców XX wieku i obejmuje dzieła rzeźby współczesnej artystów polskich i zagranicznych w całej ich różnorodności ideowej, formalnej i materiałowej.

Wystawa prac ze zbiorów orońskich, zatytułowana „Metamorfozy”, opiera się na wyborze rzeźb związanych z szeroko pojmowaną figuracją, rozumianą jako niewyczerpane źródło inspiracji, charakteryzujące się pewną ponadczasowością. Prezentowane dzieła ukazują przemiany stylistyczne i formalne zachodzące w rzeźbie polskiej od lat 50-tych do współczesności.

Mamy tu przykłady przedstawień klasycznych, neoekspresjonistycznych, aż po formy abstrakcyjne. Na tle wspaniałej przyrody radziejowickiego parku eksponowane są prace wybitnych polskich rzeźbiarzy: Marii Jaremy, Jerzego Jarnuszkiewicza, Alfonsa Karnego, Tadeusza Łodziany, Adolfa Ryszki, Adama Prockiego, Jacka Waltosia, Gustawa Zemły, Adama Myjaka, Andrzeja Pawłowskiego i Jerzego Kędziory.

Centrum Rzeźby Polskiej jest Narodową Instytucją Kultury, która ma swoją siedzibę we wsi Orońsko, 120 km od Warszawy, 15 km od Radomia, jadąc w kierunku Krakowa. Tradycje kulturalne Orońska sięgają połowy XIX wieku. Kontynuowali je kolejni właściciele majątku – Christiani, Pruszakowie oraz Brandtowie. Do końca pierwszej ćwierci XIX wieku Orońsko było jedną z wielu niewyróżniających się wsi. Wydarzeniem, które zmieniło historię tego miejsca była budowa traktu krakowskiego oraz zmiana właściciela majątku. W roku 1834 dobra orońskie nabył Franciszek Ksawery Christiani, wraz z małżonką Amelią z Hiblów, od tego czasu aż do śmierci zajmował się przebudową i urządzaniem posiadłości, którą przekształcił w skromną wiejską rezydencję. Franciszek Ksawery Christiani pełnił wówczas funkcję dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg i Mostów Królestwa Polskiego. Drugą znakomitą postacią związaną z historią Orońska jest Józef Brandt, wybitny polski malarz nurtu batalistycznego i historyczno-rodzajowego, który swoje życie związał z Orońskiem i Monachium. Ożeniony z wdową, właścicielką majątku Heleną z Woyciechowskich Aleksandrową Pruszakową, wniósł nowego ducha do orońskiego dworu. Wspaniały towarzysz, mistrz i nauczyciel, dla młodego pokolenia artystów prowadził nieformalną Akademię Orońską. Obecnie w dworze mieści się ekspozycja XIX-wiecznych wnętrz.

Współczesną historię Centrum zapoczątkowały warsztaty twórcze i pierwsza plenerowa ekspozycja prac w 1965 roku. Wkrótce otwarto Ośrodek Pracy Twórczej Rzeźbiarzy, a od 1981 roku Centrum Rzeźby Polskiej zaczęło funkcjonować jako placówka państwowa podlegająca Ministerstwu Kultury i Sztuki. Obecnie Centrum dysponuje bogatą bazą warsztatową, pozwalającą artystom realizować prace w różnych technikach rzeźbiarskich. Każdego roku z naszych pracowni korzysta kilkuset twórców polskich i zagranicznych. Odbywają się tu warsztaty rzeźbiarskie, plenery akademickie, seminaria problemowe, konferencje naukowe. W czterech galeriach Centrum Rzeźby Polskiej prezentowane są wystawy prac artystów starszego i młodego pokolenia. CRP prowadzi również działalność edukacyjną i dokumentacyjną, wydaje własne publikacje: katalogi, monografie artystów, kwartalnik „Orońsko”, rocznik „Rzeźba Polska” oraz „Seminaria Orońskie”.

Centrum Rzeźby Polskiej od ponad czterdziestu lat buduje reprezentatywny zbiór rzeźby polskiej, ze szczególnym naciskiem na prace powstałe w II połowie XX wieku i współcześnie. Obecnie kolekcja składająca się z rzeźb, obiektów, instalacji liczy ponad tysiąc prac, a uzupełnia ją ponad pięćset depozytów. Większość dzieł pochodzi z okresu powojennego, chociaż w zbiorach są realizacje z początków XX stulecia, jak chociażby prace Konstantego Laszczki, Wacława Szymanowskiego czy Stanisława Ostrowskiego, oraz z okresu międzywojnia, np. Katarzyny Kobro, Olgi Niewskiej, Jacka Pugeta i Augusta Zamoyskiego. Ważną cześć kolekcji stanowią dzieła składające się na najnowszy rozdział historii rzeźby polskiej, a szczególnie powstałe w ostatnich latach. Dotyczy to przede wszystkim prac młodego pokolenia, które w ramach organizowanych przez Centrum Triennale Młodych, miało tu możliwość artystycznego debiutu.

Obiekty te służyły także realizowanej przez Centrum serii wystaw tzw. dekadowych (prezentujących kolejno lata: 60., 70., 80. i 90.), w ramach których podejmowano próby syntezy najnowszych dziejów sztuki polskiej. W ostatnim okresie odbyły się ekspozycje światowej sławy artystów polskich i zagranicznych: Xawerego Dunikowskiego, Magdaleny Abakanowicz, Wojciecha Fangora, Tony’ego Cragga czy  Thorstena Goldberga.A obecnie gościmy rzeźby jednego z największych rzeźbiarzy XX wieku – Henry’ego Moore’a.

dr Jarosław Pajek

 

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress