Uroczysty Koncert Wielkosobotni

Od blisko dwudziestu lat w każdą Wielką Sobotę w Pałacu w Radziejowicach odbywa się wyjątkowe, przedświąteczne spotkanie, które stwarza publiczności możliwość przeżywania Świąt Wielkiej Nocy nie tylko w wymiarze duchowym, ale i artystycznym. Przez lata na radziejowickiej scenie pojawiło się wielu znakomitych artystów, jednak punktem wspólnym wszystkich wydarzeń był repertuar, zawsze składający się z utworów pasyjnych. Nie inaczej było w tym roku. W Wielką Sobotę publiczność usłyszała Stabat Mater Luigi Boccheriniego.

Uroczysty Koncert Wielkosobotni w Radziejowicach jest już tradycją. Jak co roku spotkaliśmy się w Nowym Domu Sztuki, aby artystycznie przeżyć, tak szczególny duchowo, mijający czas oraz poświęcić pokarmy. Jest to szczególne wydarzenie, które wpisuje się w nastrój misterium oraz jest zaproszeniem do rozmowy i refleksji nad charakterem świąt wielkanocnych.

W tym roku świąteczny koncert przebiegł wyjątkowo rodzinnie – bo nie można inaczej traktować muzyków z doskonale znanego wszystkim bywalcom Radziejowic Arte dei Suonatori. To jedna z najlepszych barokowych orkiestr w Europie, mająca na koncie najbardziej prestiżowe nagrody branżowe i współpracująca z najważniejszymi stacjami radiowymi i telewizyjnymi w kraju i zagranicą. Zespół połączył siły z wielokrotnie nagradzaną (m.in. Fryderykiem) i koncertującą na całym świecie sopranistką Marzeną Michałowską, wykonując przejmujące Stabat Mater Dolorosa włoskiego kompozytora epoki klasycyzmu i rokoko, Luigiego Boccheriniego.

Boccherini najbardziej znany jest ze swojej muzyki kameralnej (sam był także wiolonczelistą), jego repertuar muzyki religijnej jest bardzo skromny. Jednak pracy nad tekstem Stabat Mater podjął się aż dwa razy. Pierwszy raz, w 1781 roku, utwór został pomyślany jako element służby liturgicznej w Palacio de la Mosquera w Arenas de San Pedro w Hiszpanii, gdzie kompozytor służył dla hrabiego Chinchón. Tę właśnie, pierwszą wersję, składającą się z jednego głosu sopranowego i towarzyszącemu mu kwintetowi smyczkowemu (dwoje skrzypiec, jedna altówka, dwie wiolonczele) usłyszeliśmy w Radziejowicach. Kolejna wersja powstała dwadzieścia lat później – kompozytor dodał uwerturę na dwa głosy: kontralt i tenor.

Stabat Mater Dolorosa, czyli Stała Matka Bolejąca mówi o rozpaczy Matki Boskiej po ukrzyżowaniu Jezusa. Tekst pochodzi z XIII wieku, jego autorstwo pozostaje wątpliwe. Przez lata uważano, że był to Jacopone da Todi, franciszkański mnich, jednak został on przez niego najprawdopodobniej po prostu przepisany. Pozostaje faktem, że tekst jest tak przejmujący, a równocześnie cechujący się tak wyjątkową tonalnością, że muzykę do niego komponowali m.in. Haydn, Rossini, Schubert, Verdi, Vivaldi, Dvořák, Szymanowski czy Penderecki – można wręcz stwierdzić, że każda epoka ma swoje Stabat Mater. Dla historii muzyki jest to motyw, który porównać można tylko z Pietą w sztukach plastycznych. W Piecie matka trzyma na rękach konającego syna, w muzyce – stoi pod krzyżem. Stoi, a nie klęczy w geście poddania, przez co nacisk położony jest na jej ból i rozpacz, wreszcie: na jej oczekiwanie, skupiając się na uczuciowej, ludzkiej perspektywie cierpienia. Wprowadza to wątek człowieczej i emocjonalnej perspektywy, która tu akurat łączy się z przeżyciem mistycznym. Warto bowiem pamiętać, że Stabat Mater Dolorosa jest nie tylko tytułem utworu. Jego incipit stał się określeniem całego motywu literackiego, obrazującego rozpacz matki po śmierci syna, niekoniecznie w perspektywie sakralnej (jak choćby postać Pani Rollinson w Dziadach cz. III).

Jak co roku mogliśmy podziwiać wybitnych artystów, którzy występowali przed wypełnioną po brzegi salą koncertową. Kolejny już rok koncerty cieszą się niesłabnącą popularnością, a dla wielu osób stały się tradycyjnym elementem świąt. Po koncercie biskup Andrzej Franciszek Dziuba poświęcił przyniesione pokarmy, czemu towarzyszyło odczytanie fragmentu z ewangelii św. Łukasza przez Jarosława Gajewskiego. Corocznie radziejowickie spotkania wielkosobotnie sprzyjają nie tylko głębokiemu duchowo, ale także artystycznie przeżywaniu tych wyjątkowych świąt.

Tekst: Agnieszka Romańska
Foto: Robert Lewandowski

 

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress